مصطفی عباسی: «شورای شهر؛ امانتی عمومی، نه عرصه آزمون و خطا»

یادداشتی خطاب به نامزدهای انتخابات شورای اسلامی شهر رشت و منتخبان آینده

انتخابات شورای اسلامی شهر، صرفاً رقابتی برای کسب یک کرسی نیست؛ بلکه آزمونی برای سنجش میزان آمادگی افراد جهت پذیرش یکی از مهم‌ترین مسئولیت‌های عمومی در نظام مدیریت محلی کشور است. کرسی شورای شهر، برخلاف برخی تصورات رایج، جایگاه تشریفاتی، سیاسی یا نمادین نیست؛ بلکه نهادی است که تصمیمات آن مستقیماً بر کیفیت زندگی شهروندان، توسعه شهری، نحوه هزینه‌کرد منابع عمومی، مدیریت دارایی‌های شهر و حتی سیمای نسل‌های آینده تأثیر می‌گذارد.

بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و قوانین مرتبط با شوراها، فلسفه وجودی این نهاد، تحقق مشارکت مردم در اداره امور محلی و نظارت بر حسن اجرای وظایف مدیریت شهری است. از همین رو، عضویت در شورای شهر بیش از آنکه یک امتیاز باشد، یک «تکلیف عمومی» و «امانت اجتماعی» است؛ امانتی که صاحبان اصلی آن شهروندان هستند.

شهر رشت امروز با مجموعه‌ای از مسائل پیچیده و انباشته مواجه است؛ از چالش‌های زیست‌محیطی و بحران مدیریت پسماند گرفته تا ضرورت جذب سرمایه‌گذاری، توسعه زیرساخت‌های شهری، اصلاح نظام حمل‌ونقل، ساماندهی بافت‌های فرسوده، ارتقای درآمدهای پایدار شهری و حفظ هویت فرهنگی و تاریخی شهر. مواجهه با این مسائل، نیازمند شوراهایی برخوردار از دانش حقوقی، فهم اقتصادی، شناخت نظام مدیریت شهری، قدرت برنامه‌ریزی و توانایی تصمیم‌گیری مبتنی بر منافع عمومی است.

واقعیت آن است که شورای شهر، محل کارورزی و آموزش مدیریت شهری نیست. این نهاد، عرصه آزمون و خطا نیز نیست. اشتباه در تصمیم‌گیری‌های شورا صرفاً یک خطای اداری محسوب نمی‌شود؛ بلکه ممکن است آثار آن سال‌ها بر بودجه عمومی، طرح‌های عمرانی، سرمایه اجتماعی و اعتماد شهروندان باقی بماند. هر مصوبه نادرست، هر نظارت ضعیف و هر تصمیم غیرکارشناسی می‌تواند هزینه‌هایی بر شهر تحمیل کند که جبران آن گاه دهه‌ها زمان نیاز دارد.

از منظر حقوق ، اعضای شورا در برابر مردم دارای مسئولیت امانی هستند. به همین دلیل، انتظار می‌رود نامزدهای این عرصه پیش از ورود به رقابت‌های انتخاباتی، از خود بپرسند که آیا برای این مسئولیت آمادگی علمی، تخصصی و اخلاقی کافی دارند یا خیر؟ آیا برنامه‌ای روشن برای مسائل شهر ارائه کرده‌اند؟ آیا شناختی دقیق از قوانین شوراها، شهرداری‌ها، بودجه‌ریزی شهری، حقوق شهروندی و الزامات حکمرانی محلی دارند؟

در سوی دیگر، شهروندان نیز باید در انتخاب خود به این نکته توجه کنند که رأی آنان صرفاً انتخاب یک فرد نیست؛ بلکه تعیین بخشی از مسیر آینده شهر است. جامعه‌ای که در انتخاب مدیران محلی، تخصص، پاکدستی، کارآمدی، استقلال رأی، سلامت اقتصادی و تعهد به منافع عمومی را معیار قرار دهد، بی‌تردید از ثمرات آن در سال‌های آینده بهره‌مند خواهد شد.

منتخبان آینده شورای شهر رشت باید بدانند که سرمایه اصلی آنان نه رأی روز انتخابات، بلکه اعتماد مردم است؛ اعتمادی که تنها با شفافیت، پاسخگویی، قانون‌مداری، دوری از تعارض منافع و تلاش صادقانه برای حل مشکلات شهر حفظ خواهد شد.

رشت، این شهر ریشه‌دار و اثرگذار در تاریخ ایران، بیش از هر زمان دیگری به شورایی نیاز دارد که با نگاه راهبردی، دانش‌محور و آینده‌نگر، منافع عمومی را بر هر منفعت دیگری مقدم بدانند. آینده شهر را نمی‌توان به تجربه‌آموزی مدیران سپرد؛ آینده رشت نیازمند تصمیم‌سازانی است که از نخستین روز مسئولیت، آماده تصمیم‌گیری‌های بزرگ و پاسخگویی در برابر مردم باشند.

امروز بیش از آنکه شهر به شعار نیاز داشته باشد، به فهم درست از حکمرانی شهری، شجاعت در تصمیم‌گیری، سلامت در عمل و مسئولیت‌پذیری در برابر نسل‌های آینده نیازمند است؛ چرا که شورای شهر، نه سکوی آزمودن افراد، بلکه صیانت از حقوق عمومی و توسعه پایدار شهر است.

مصطفی عباسی

وکیل پایه یک دادگستری و استاد دانشگاه